ايمان به خدا و پرهيز از او به رسول خدا ( ص ) هم ايمان آوردند ، همانهايى كه در آيه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَآمِنُوا بِرَسُولِه يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِه وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه وَيَغْفِرْ لَكُمْ » « 1 » و آيه « ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيه هُدىً لِلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ . . . وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ » « 2 » مورد نظرند . و رحمت خدا درجاتى بسيار دارد كه از نظر سعه و ضيق مختلفند ، و همچنين رحمت خاصه به اهل ايمان نيز مراتب مختلفى دارد كه اختلاف آن ناشى از اختلاف مراتب ايمان است ، پس صاحب هر مرتبه از ايمان رحمتى مناسب با آن مرتبه دارد . و اما رحمت به معناى مطلق خيرى كه از ناحيه خداى تعالى به سوى بندگانش افاضه مىشود ، آن نيز مىتواند قرآن باشد ، چون قرآن كريم بدان جهت كه مشتمل بر شريعت است ، رحمتى است براى عموم مردم ، هم چنان كه رسول خدا ( ص ) نيز به حكم آيه شريفه « وَما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » « 3 » رحمتى است مبعوث براى همه مردم . و ما در بعضى از مباحث گذشته سخنى در باره اختلاف مراتب رحمت ايراد كرديم . « أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَمَماتُهُمْ . . . » در مجمع البيان مىگويد : كلمه « اجتراح » به معناى اكتساب است . مىگويند « جرح » يعنى كسب كرد ، و « اجترح » يعنى اكتساب كرد . و اصل اين لغت « جراح » است زيرا جراح و اجتراح اثر مشابه دارند آن گاه مىگويد : و كلمه « سيئة » به معناى عمل زشتى است كه صاحبش را به خاطر استحقاق مذمت ناراحت مىكند « 4 » . و كلمه « جعل » به معناى قرار دادن چيزى است به صورتى معين . و جمله « كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ » در محل مفعول دوم است براى جعل ، و تقدير كلام « كائنين كالذين آمنوا . . . » است . زمخشرى در كشاف بطور جزم گفته : كاف در كلمه « كالذين » اسم است ، و معنايش

--> ( 1 ) اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، از خدا بپرهيزيد و به رسولش ايمان آوريد تا از رحمتش دو چندانتان دهد ، و برايتان نورى قرار دهد تا با آن قدم برداريد و شما را بيامرزد . سوره حديد ، آيه 28 . ( 2 ) اين كتاب كه شكى در آن نيست ، هدايت براى كسانى است كه تقوى دارند ، آنهايى كه به غيب ايمان داشته . . . و به آخرت يقين دارند . سوره بقره ، آيه 2 - 4 . ( 3 ) سوره انبياء ، آيه 107 . ( 4 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 77 .